Advies Ontwikkelzone Zijlweg-West Masterplan
Advies aan: Team Ontwikkellocatie Zijlweg-West
Lars Blokker larsblokker@haarlem.nl; Thomas Hartog thartog@haarlem.nl
Contactpersoon voor dit advies: Hilde Prins hildeprins@hetnet.nl
Inleiding
Het Platform stelt het op prijs dat we in de gelegenheid worden gesteld om te reageren op dit concept van het Masterplan. Met instemming zien wij dat in het tweede deel van dit Masterplan de randvoorwaarden, eisen en wensen voor alle relevante aspecten zijn uitgewerkt, waaronder ook het groen.
Overwegingen
Het Masterplan ziet er op de tekeningen groen uit. De buitenruimte is aantrekkelijk, functioneel en duurzaam ingericht. Wat ons in dit uitgebreide rapport vooral aanspreekt is dat naast verbetering van de groenstructuur ook aandacht wordt besteed aan de gewenste ecologie en water. Het is een grote kwaliteit van dit plan dat er ruimte komt voor langzaam verkeer en verblijf. De auto is te gast in het gebied, en krijgt een plek in diverse parkeergebouwen om ruimte te krijgen voor rustiger verblijf voetgangers in het groen. Er zijn diverse ontwikkelaars die los van elkaar een locatie ontwikkelen. Doordat het Masterplan vooral een totaalbeeld geeft is voor de betrokken ontwikkelaars en relevante belanghebbenden niet voldoende duidelijk welke randvoorwaarden, eisen en wensen voor de afzonderlijke projectgebieden geldt. Ook is het veilig maken van de Zijlweg en de N208 een apart project waar meer gekwantificeerde randvoorwaarden, eisen en wensen voor nodig zijn. Op een aantal onderdelen ziet het platform daarom relevante verbeterpunten om het groen te versterken. Onderstaand lichten we deze nader toe.
Advies
Kwantificering van het programma, ook voor het groen
Zijlweg-West omvat zes ontwikkellocaties die de komende jaren worden getransformeerd tot nieuwe buurten waar het aantrekkelijk wonen én werken is. Hiermee worden 600 tot 900 woningen en 5.000 tot 10.000m² bvo maatschappelijke, culturele en economische voorzieningen toegevoegd aan de stad. Om een kwalitatief hoogwaardig ingerichte openbare ruimte te krijgen die qua functionele indeling en qua esthetische vormgeving is afgestemd op haar fysieke omgeving en op haar gebruikersgroep zou in de introductie al duidelijk moeten zijn dat dit alleen goed mogelijk is als 30% van de openbare ruimte met maaiveld groen wordt en zoveel mogelijk bomen behouden blijven.
De gekwantificeerde Groenparagraaf en een kaart met te behouden, te kappen en te planten bomen ontbreekt nog. Stedelijk groen (bomen, struiken en bloemrijk gras) zorgt voor positieve emoties en daarmee voor een positieve perceptie van de ruimtelijke kwaliteit ter plaatse. Verharding is neutraal en gebouwen worden negatief beoordeeld. Geef de begrenzing aan van de zes locaties en tracht in het verdere ontwerp meer de nadruk te leggen op de noodzaak van boombehoud en de percentages groen in elke afzonderlijke ontwikkellocatie. Meldt op welke wijze de uitdaging is aangegaan voor een ‘Groener’ Haarlem. Door welke gekwantificeerde eenheden wordt per ontwikkellocatie een bijdrage geleverd aan de doelen voor groen in de Gemeentelijke begroting. Geef net als voor de gebouwde voorzieningen streefcijfers aan.
Aandacht voor de functies van het groen per deelgebied/ontwikkellocatie
Bepaal op basis van data voor kleinere eenheden binnen het plangebied welke functies of ecosysteemdiensten het groen op de locatie primair zou moeten vervullen. De inrichting, het type groen en de soorten kunnen dan daarop worden afgestemd.
Maak daarbij gebruik van open data zoals kaart hittestress, water op straat, onbebouwd/onverhard bomenkwaliteit, aanwezige fauna, de data van https://www.atlasleefomgeving.nl/check-je-plek om de knelpunten op te lossen van de locaties zoals geluidshinder en hittestress.
Vergroening campussen
Het Platform Groen ziet bijzondere kansen voor een groene campus met een groene verbinding over de randweg. Met deze aangescherpte ambities sluit de gemeente aan bij de wensen van de onderwijsvoorzieningen.
Potentiële hotspots Natuurnetwerk Haarlem ontwikkelen
Op 28 mei 2020 is met een raadsmotie gevraagd, een strategisch plan op te stellen om de ecologische waarden en biodiversiteit te versterken van het groen in het gebied ten noorden van de Brouwersvaart (Bloemgaarde) en in de spoorzone driehoek. Hier is nog geen aandacht aan besteed.
Beschrijving van het PvEL per ontwikkellocatie
Het is voor het Platform Groen niet altijd even duidelijk hoe de stappen van het Haarlems planproces worden toegepast. In de Initatieffase (= Masterplan?) vindt een bredere integrale verkenning plaats van het project waarbij gekeken wordt waar het aansluit bij het beleid en waar het project mogelijk afwijkt. Dan zou al het relevante beleid moeten worden benoemd. In de Definitiefase (PvEL) worden de uitgangspunten en randvoorwaarden gedefinieerd. Het is verstandig om daarbij de link te leggen naar de HIOR als voor een duurzame uitvoering ruimte nodig is.
Het is nu onduidelijk tot wanneer er kan worden geschoven met rooilijnen, bebouwingshoogtes, parkeeroplossingen, minimaal oppervlak maaiveld groen etc. Wellicht iets om in het begin van het Masterplan duidelijk te maken dat de locaties indicatief zijn en dat de specificering van bebouwing en groen wordt aangegeven in de separate PvEL met spelregelkaart. Geef in de Randvoorwaarden, eisen en wensen (PvEL) deze specificaties dan ook aan.
Voor kleine ontwikkellocaties met een geringe ruimtelijke impact wordt geen PvEL maar een ambtelijke kadernotitie opgesteld. Deze wordt niet ter inzage gelegd en niet vastgesteld door de raad. Dus die worden nooit openbaar zichtbaar! Waarom ontbreken dan nu voor de kleine locaties deze randvoorwaarden, eisen en wensen? Voeg liever de belangrijkste streefcijfers nu al toe zoals aantal wooneenheden, bvo, belangrijkste rooilijnen, maximale bouwhoogte, minimaal % maaiveld groen, te behouden bomen, wijze van compensatie van bladmassa en gewenste functie van het groen om de inrichting, type groen en soorten daarop aan te passen. Voor een goede inpassing in de omgeving is ook de maximale bouwhoogte (inclusief technische installaties) gewenst.
Duurzaam
Werk duurzaam met een gesloten grondbalans, minimaliseer de grondverplaatsing en hergebruik gesorteerd staatmateriaal. Dit draagt bij aan een duurzame bouwpraktijk door het verminderen van transportkosten en CO2-uitstoot. Verbeter de bestaande grond dusdanig dat de beplanting een snelle dichtgroei en ontwikkeling laat zien, waardoor de kosten voor onderhoud, renovatie en herstel veel lager zullen zijn.
