Groene Singel
Kan het één fietspad minder?
Advies aan: Gemeente
Fase van het project: Ongevraagd advies
Datum: 20 maart 2025
Kopie aan: wethouders Robbert Berkhout en Bas van Leeuwen
Contactpersoon: Hilde Prins hildeprins@hetnet.nl
Inleiding
Bij de herinrichting van de Gedempte Oostersingelgracht stond co-creatie met bewoners centraal. Er is nu een ontwerp voor de ‘groene singel’ gemaakt met minder asfalt en extra groen. Een parkje dat straks ruimte biedt voor sport, spel, ontmoeting, biodiversiteit en klimaatverandering. Op 27 juni 2024 heeft de raad de kader stellende startnotitie Gedempte Oostersingelgracht met Programma van Eisen en schets vastgesteld, waarin randvoorwaarden voor het ontwerp zijn vastgelegd. De raad neemt aan dat de stuurgroep van ambtenaren en bewoners samen de co-creatie aanstuurt. Dat is ook zo, echter, ze zijn het op één punt niet eens kunnen worden. De optie om alleen een fietspad aan de oostzijde, naast de NS, te maken is volgens de bewoners beter, maar was niet bespreekbaar. In de stuurgroep hebben de bewoners steeds gezegd dat ze het fundamenteel niet eens zijn met de aanwezigheid van het fietspad in het parkje. Het verzoek om het bewonersalternatief aan de commissie beheer voor te leggen werd afgewezen. Het Platform Groen heeft de bewoners steeds gesteund in hun streven naar zoveel mogelijk groen in een parkje. De bewonersgroep heeft het Platform Groen gevraagd advies te geven over het tracé en de varianten met zonder een fietspad.
Co-creatie
Het co-creatieproces zelf is ondanks de beperking goed verlopen. Bewoners zijn tevreden over de cocreatie, ook nu ze het niet eens zijn geworden over het fietspad. Het alternatief met maar één fietspad is wel bediscussieerd maar mocht niet worden uitgewerkt om met de voordelen aan de raad als keuze voor te leggen. Het meningsverschil is waarschijnlijk ook niet met de alternatieven voorgelegd aan de wethouder. De bewoners zullen hun keuze daarom bij de behandeling voorleggen aan de commissie. Ze zijn blij met de opbrengst maar er is een betere opbrengst mogelijk. De indruk is dat de ambtenaren hebben vanuit o.a. mobiliteit allerlei beleidsvoorwaarden zijn gaan stellen. Dat ging ten koste van de voorwaarde dat de buurt bijna 4.000m2 extra openbaar groen is beloofd (zie project website). De wijk heeft in de bermen 5% groen en geen gebruiksgroen.
Duurzaam
Heeft u bij het vaststellen van het plan om een fietsring te maken een integrale afweging gemaakt of er voldoende ruimte is en het behoud van gezonde bomen? Wegen de voordelen van één schakel van het dubbelzijdig fietspad, aan de binnenzijde rond het centrum, op tegen de voordelen van behoud van bomen en het maken van extra groen? De bewoners zijn van mening dat met een integrale afweging de conclusie kan zijn dat zowel de fietsers, als groen ruim baan kunnen krijgen. Als we uitzoomen op de kaart, dan lijkt de oplossing simpel. Is het verder zeker dat fietsers deze omweg, buiten het centrum om, willen maken? De Fietsersbond kan hier geen éénduidig antwoord op geven. Eén van onze grootste maatschappelijke uitdagingen is verduurzaming van de leefomgeving. Dat kan door niet alles te vervangen maar het juist goed te blijven gebruiken in deze zeer versteende stad
De opdracht
Er is een Voorlopig Ontwerp gemaakt dat de inspraak in gaat. Hier kunnen alle partijen zienswijzen op indienen. De raad kan ook op basis van dit advies een gemotiveerde andere keuze maken. Het voorliggende VO-ontwerp is zodanig opgesteld dat bij het wegvallen van het fietspad het ontwerp makkelijk kan worden aangepast en direct in een DO kan worden uitgewerkt. In de kader stellende startnotitie zijn de randvoorwaarden vastgelegd waaraan het ontwerp in de volgende fase moet voldoen. Maar wat moet voor de komende 20 jaar worden gemaakt? A. Een parkje van bijna 4000m2 groen voor de bewoners? Er zijn nu 740 adressen huis-aan-huis in de buurt bezocht. Er komen nog 600 woonunits met bewoners bij. In de startnotie staat: We maken ten noorden van de Papentorenvest maar liefst 3.000 tot 3.500 m2 extra groenoppervlak B. Een stukje fietsring waar de komende 20 jaar geen aansluiting bij wordt gemaakt? In de startnotitie staat: In de vervolgfase wordt bekeken of de fietsring hier als fietsstraat gecombineerd kan worden met de Oostvest of als tweerichtingsfietspad dichter tegen de weg komt te liggen. Dit heeft gevolgen voor de omvang en bereikbaarheid van de groenvoorziening en staat open voor gesprekken met de buurt en de Fietsersbond.
Groen in plaats van het westelijke fietspad
De nadelen van één dubbelzijdig fietspad zijn volgens de ambtenaren:
- Onvoldoende budget door het wegvallen van provinciale subsidie;
- Het tunneltje onder het spoor is omrijden en sociaal onveilig.
Voordelen van één dubbelzijdig fietspad zijn volgens de bewoners:
- Met de huidige snelheden van fietsers is een fietspad door het park onveilig en ongewenst;
- Bij een vrij liggend fietspad tegen het NS-gebouw aan hoeven de gebruikers van het parkje,
waaronder kleine kinderen, niet op fietsers te letten; - Een fietspad aan de oostzijde is voor fietsers prettig, beter, sneller en veiliger omdat ze dan met
een grote vaart door kunnen rijden zonder gevaar van overstekende mensen; - Er kan 25% (500m2) meer groen worden gemaakt. Dit is minder dan de belofte en nog zonder de
verharding voor wandelpaden, sport en spel; - Het ontwerp zonder westelijk fietspad heeft de steun van de bewoners en van de ontwerpers
van Boom Landscape. Ook platform groen heeft eerder in het traject de optie van alleen een
fietspad aan de oostzijde tegen het NS-gebouw geadviseerd; - De uitvoering van het ontwerp is zonder fietspad, kruising met stoplichten en doorberekening
van de huidige voorbereiding en co-creatiekosten wellicht goedkoper; - Zonder de benodigde oversteek voor het fietspad aan de Papentorenvest-zijde is er binnen de
contouren van het park meer ruimte om de nutsvoorzieningen in te richten; - De oversteek bij de Papentorenvest is voor een onbekende een ingewikkelde route;
- Het oostelijke fietspad sluit aan op bestaande fietspaden aan de buitenzijde van de weg. Dat is
900m tot voorbij de Verfroller. Aan de noordzijde liggen direct bij de Oudeweg de fietspaden aan
beide zijde van de weg richting Spaarne en Bolwerken. Het is niet bekend wanneer die verlegd
worden, wat de kosten zijn en of daar wel ruimte voor is; - Het argumenten dat het fietstunneltje van de oostelijke route langs het NS-gebouw niet veilig
zou zijn, kunnen op meer manieren worden weerlegd:
– Dit is eenvoudig op te lossen met goede verlichting
– Het is al een bestaande fietsroute, welke de gemeente juist wil behouden voor verkeer
richting de Waarderpolder. Dan is het ineens wel veilig genoeg?
– Met het geld dat gereserveerd is voor een nieuw geasfalteerde route door het park kan
ruimschoots worden voorzien in het verbeteren van de bestaande fietsroute aan de
oostzijde.
Onze slotconclusie is dat aan de raad als alternatief ook de optie westelijk fietspad wordt gepresenteerd met meer en veiliger groen voor de bewoners. Inclusief afweging tussen de 2 opties waarin ook de in dit advies beschreven voordelen van een westelijk fietspad worden meegenomen.
